KONDA Araştırma, Türkiye toplumunun son 10 yılda gösterdiği değişime ayna tutan raporunu yayınladı. Rapora göre, Türkiye toplumunda okuryazar oranı artarken, kırlar boşalıyor ve apartman-site içi yaşamı ise artıyor.
- 10 yılda bekarların ve boşananların sayısı artarken, evli olanların sayısı ise azalıyor.
- Kadınların çalışma yaşamına katılımında 10 yılda ciddi artış var.
- Son 10 yılda evi ve arabası olanlar arttı.
- Sosyal medya kullanımında ciddi artış yaşanırken, gazete okuma oranında düşüş var.
- Pasaportu olanlar 10 yılda ikiye katlanırken, banka hesabı kullanımında da artış var.
KONDA Araştırma Türkiye’deki yaşam tarzı değişimini raporlaştırdı
KONDA Araştırma “TR100_2022: Türkiye 100 Kişi Olsaydı” başlıklı kapsamlı raporunu yayımladı. Raporda, 2021 itibari ile 18 yaş üzeri nüfusu temsil eden 62 milyon 378 bin kişi 100 kişi kabul ediliyor. KONDA’nın saha araştırmasında Türkiye’nin 18 yaş üstü nüfusu 2021 yılı itibariyle 62 milyon 378 bin kişi olarak hesaplanırken, bu gösterimdeki her bir figür yaklaşık 620 bin kişiye karşılık geliyor. Bundan 10 yıl önce, 2011’de yetişkin nüfus 55 milyon 490 bin kişiydi. Nüfus 10 senede yüzde 14 artmış oldu.
Türkiye toplumu yaşlanıyor
KONDA Araştırma’nın raporuna göre, Türkiye toplumunda 10 yıl öncesine göre gençlerin (18-32) oranı yüzde 39’dan yüzde 33’ü düşüyor. Orta yaşlıların (33-48) oranı 10 yılda sabit kalırken, yaşlıların (49 yaş üstü) oranı yüzde 27’den yüzde 33’e yükseliyor.
Okuryazar oranında yükseliş
Son 10 yılda okuryazar oranı artarken, Türkiye’nin yüzde 4’ü okuryazar değil. Yüzde 24’ü ilkokul mezunu, yüzde 32’si lise mezunu, yüzde 19’u ise üniversite ve üstü okullardan mezun. 10 yılda ilkokul mezunlarının oranı yüzde 39’dan yüzde 24’e, düşerken, lise mezunlarının oranı ise yüzde 25’ten yüzde 32’ye, üniversite mezunlarının oranı ise yüzde 10’dan yüzde 19’a yükseliyor. Kadınlarda okuryazar oranı da son 10 yılda yükseliyor. Kadınlarda okuryazar olmayanların oranı 10 yılda yüzde 10’dan yüzde 8’e düşüyor. Kadınlarda ilkokul mezunlarının oranı 10 yılda yüzde 42’den yüzde 26’ya düşüyor. Lise mezunu oranı da yüzde 22’den yüzde 26’ya yükseliyor. Üniversite ve üstü mezun oranı ise kadınlarda yüzde 9’dan yüzde 18’e çıkıyor.
Boşananlar ve bakarlar artıyor evliler azalıyor
Raporda bekarların oranı 10 yıl içinde yüzde 20’den yüzde 29’a yükseliyor. Evli ve nişanlıların oranı da yüzde 76’dan yüzde 64’e düşüyor. Son 10 yılda boşananların oranı da yüzde 4’ten yüzde 7’ye yükseliyor. 10 yılda evlilik kararını karşılıklı alanların oranı ise yüzde 44’ten yüzde 46’ya yükseliyor. Görücü usulüyle evlenenlerin oranı yüzde 48’de yüzde 47’ye, rıza dışı evlenenlerin oranı da yüzde 8’den yüzde 7’ye düşüyor.
Kırlar boşalıyor, apartmanlarda yaşayanlar artıyor
Toplumun yüzde 31’i köyde, yüzde 23’ü kasaba ve ilçede, yüzde 29’u şehirde, yüzde 17’si büyükşehirde büyüdüğünü söylüyor. Metropollerde yaşayanların oranı yüzde 53, kentlerde yaşayanların oranı yüzde 40, kırlarda yaşayanların oranı yüzde 7. Hane nüfusunun yüzde 66’sı 3-5 kişi arasında. 1-2 kişilik hane nüfusu oranı yüzde 22. Müstakil evlerde yaşayanların oranı yüzde 43’ten yüze 26’ya düşüyor. Apartmanlarda yaşayanların oranı son 10 yılda yüzde 46’dan yüzde 61’e yükseliyor. Site içi yaşam ise yüzde 4’ten yüzde 8’e yükseliyor.
Çalışmayan yüzde 56’nın yaklaşık yarısı ev kadını
Raopra göre, her 100 kişiden 56’sı çalışmazken, 2011’de bu oran yüzde 61 civarındaydı. Çalışanların oranı 10 yılda yüzde 39’dan yüzde 44’e yükseliyor. Emeklilerin oranı da yüzde 13’ten yüzde 10’a düşüyor. Beyaz yakalı kadınların oranı yüzde 7’den yüzde 8’e çıkarken, işçi ve esnaf kadınların oranı ize yüzde 8’den yüzde 16’ya yükseliyor. Çalışmayan ev kadınlarının oranı ise yüzde 34’ten yüzde 27’ye düşüyor. İşsizlik oranı da yüzde 5’ten yüzde 6’ya çıkıyor. Toplumun yüzde 13’ü işçi, yüzde 7’si esnaf. Devlet memuru ve özel sektörde çalışanların oranı ise yüzde 5. Çalışmayan yüzde 56’nın yaklaşık yarısı ev kadınlarından oluşuyor. Öğrenci oranı 10 senede kendi içinde yüzde 60 arttı. Kadınları 100 kişi olarak varsayarsak 56’sı kendini ev kadını olarak tarif ediyor.
Evi ve arabası olanlarda artış
Toplumun üçte biri (yüzde 31) kirada oturuyor. Kirada olanların oranı 10 yılda yüzde 36’dan yüzde 31’e düşüyor. Araç sahibi olanların oranı ise yüzde 37’den yüzde 56’ya çıkıyor. Arabası olmayan hane sayısı da yüzde 63’ten yüzde 44’e düşüyor. Evi ve arabası olanların oranı yüzde 29’dan yüzde 43’e yükseliyor. İnsanların yüzde 52’sinin kredi kartı var. Bu oran 2012’de yüzde 38 idi.
Türkler azalıyor Kürtler artıyor
Toplumun yüzde 77’si kendisini Türk, yüzde 19’u Kürt, yüzde 2’si Arap olarak tanımlıyor. Türklerin oranı 10 yılda yüzde 81’den yüzde 77’ye gerilerken, Kürtlerin oranı yüzde 15’ten yüzde 19’a çıkıyor. İnançlıların yüzde 88 Sünni, yüzde 4 Alevi olarak kendisini tanımlıyor. İnançsız ya da ateistim diyenlerin oranı son 10 yılda yüzde 2’den yüzde 7’ye yükseliyor. Dindarların oranı ise 10 yılda yüzde 57’den yüzde 50’ye geriliyor. Sofu olanların oranı ise yüzde 11’den yüzde 10’a bir puan geriliyor. Kadınların örtünme durumu ise yüzde 37’den yüzde 41’e çıkıyor. Türbanla örtünenlerin oranı da yüzde 9’dan yüzde 10’a yükseliyor. Düzenli namaz kılanların oranı yüzde 42’den yüzde 44’e, hiç namaz kılmayanların oranı da yüzde 17’den yüzde 24’e yükseliyor. Düzenli oruç tutanlar yüzde 78’den yüzde 67’ye düşerken, hiç oruç tutmayanlar yüzde 8’den yüzde 16’ya çıkıyor.
100 kişiden 82’si sosyal medya kullanıyor
Sosyal medya kullananlar yüzde 38’den yüzde 82’ye yükseliyor. 10 yılda sosyal medya kullanmayanların oranı ise yüzde 62’den yüzde 18’e düşüyor. Facebook kullananların oranı yüzde 31’den yüzde 46’ya yükseliyor. Twitter son 10 senede kullanıcı sayısını yüzde 5’ten yüzde 27’e çıkardı. Her 100 yetişkinin 55’inin Instagram hesabı bulunuyor. Toplumun yüzde 72’si televizyondan haber izliyor. Bu oran 10 yıl önce yüzde 96 idi. İnternetten alışveriş yapanların oranı ise yüzde 22’den yüzde 64’e yükseldi. Akıllı telefon sahipliği yüzde 42’den yüzde 91’e yükseldi.
Yurtdışına yönelimde artış
Pasaportu olanların sayısı ise yüze 7’den yüzde 14’e çıktı. Banka hesabı olanların sayısı da yüzde 47’den yüzde 74’e yükseldi.
Toplumun 3/2’si alkol kullanmıyor
Her 3 yetişkinden ikisi hiçbir zaman alkollü içki içmemiş olduğunu belirtirken, haftada bir veya daha sık içenler ise her 100 kişide 7 kişi olarak rapora yansıyor. Sigara kullanımı da yüzde 48’den yüzde 45’e geriliyor.
Gazete okuma oranı düşüşte
KONDA Araştırma’nın raporuna göre, son 3 ayda okuduğu kitap sayısına 13 sene önce 100 kişiden 28’i en az bir kitap okumuş olduğunu söylüyor. Bu oran 2019 yılında ise 69’a geliyor. Son 10 yıldır gazete okuma oranı sürekli azalırken, her dört yetişkinden üçü gazete okumadığını belirtiyor. 10 yıl önce yüzde 31 olan gazete okuma oranı yüzde 25’e düşüyor.
Toplumun yüzde 69’u muhafazkar
Rapora göre, her 100 yetişkinden 31’i hayat tarzı bakımından kendisini modern olarak tanımlarken, “Geleneksel muhafazakarım” diyenlerin oranı ise yüzde 45. “Dindar muhafazakarım” diyenler de yüzde 24. Dindar muhafazakarların oranı 10 yılda yüzde 27’den 24’e 3 puan düşüş gösteriyor. PİRYOL
