Diyarbakır’ın Bağlar ilçesi Kaynartepe Mahallesi’ndeki kentsel dönüşümde bin 365 hak sahibinden 103’ü ile nakit anlaşma sağlanırken, bin 262 kişi ise henüz herhangi bir anlaşma imzalamadı.
Kaynartepe Mahallesi Muhtar İlhami Altun, kentsel dönüşüm için hak sahiplerine verilen rayicin arttırılması gerektiğini ifade ederken, Bağlar Kentsel Dönüşüm İrtibat Bürosu’nda görev yapan Kentsel dönüşüm uzmanı Arzu Kahraman ise ilk etapta 348 konut yapılacağını ve mahalle sakinlerinin yarısının konut istemediğini, evinin parasını talep ettiğini söyledi.
Bağlar Kaynartepe’de kentsel dönüşüm süreci
26 Eylül 2020’de Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle “riskli alan” ilan edilen Diyarbakır’ın Bağlar ilçesi Kaynartepe Mahallesi’ndeki kentsel dönüşüm, 19 Kasım’da 8 metruk evin yıkılmasıyla start almıştı.
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Büyükşehir Belediyesi ve Bağlar Belediyesi, kentsel dönüşüm için ortak çalışma başlatırken, riskli alan ilan edilen 54 dönümlük bölgede 375 bina ve bin 365 hak sahibi tespit edildi.
Bağlar Belediyesi 23 Kasım 2020 tarihinde kentsel dönüşüm ofisi açarak hak sahiplerini bilgilendirmeye çalışırken, 602 hak sahibiyle yapılan görüşmeler neticesinde 103 kişiyle nakit anlaşma sağlandı.
Kentsel dönüşümün başladığı Kaynartepe Mahallesi Muhtarı İlhami Altun, hak sahiplerinin eski rayiçten memnun olmadıklarını ve yeni bir rayiç beklentisi içinde olduklarını ifade ederken, kış mevsiminde vatandaşların evlerinden çıkarılmaması için dönüşümün yaz aylarına ertelenmesi gerektiğini belirtti.
‘İnsanlarımız işsiz ve perişan’
Diyarbakır Valisi Münir Karaloğlu’na seslenen Kaynartepe Mahallesi Muhtarı Altun, “İnsanlar zaten zor durumdadır. Bu koşullarda pahalılık, işsizlik almış başını gitmiş. Millet perişan. Kış mevsimi kiralar pahalı ve bu koşullarda insanlarımızı yerinden etmezsek daha iyi olur. Çocuklar okul okuyorlar, insanlar ev bulamıyorlar, onları yerinden çıkarmak bir yanda iyi değil. Tabii ki, bu kentsel dönüşüm insanlarımız içindir ve iyidir. İnsanlarımızın çoğu sosyal yardımlaşmaya muhtaçtır, evinde ekmek bulamıyor. İnsanlarımız işsiz ve perişan. Bir yanda bunu düşünüyoruz bir yanda da güzel yaşamak da hakkımızdır, biz de bunu hak ediyoruz. Mümkün olursa İl Valimizden ricamdır, bu 3-4 ay insanlarımıza hiç dokunmazsak daha iyidir. Kiralar pahalı olduğu için ev bulmakta çok büyük sıkıntı çekiyorlar. Yaz başı olursa daha iyi olur” ifadelerini kullandı.
‘İnşallah daha iyi bir fiyat gelirse daha da hızlandıracağız’
Altun, Bağlar’daki kentsel dönüşüm kapsamında hak sahipleri için belirlenen rayicin beklentileri karşılamadığına vurgu yaparak şunları ifade etti: “Verilen rayiç 2 yıl öncesinin fiyatıdır, millet kabul etmiyor. Şuanda o fiyata hiçbir şey alınmıyor ki. Bu yüzden millet imzaya da gitmiyor. Hayat pahalılığı ve şuan ki evlerin pahalılığına göre bir fiyat biçselerdi daha rahat hareket edebilirdik. Ama maalesef şuan insanlarımızı ikna edemiyoruz. Sağolsun, Sayın Valimiz, Kaymakamımız, Belediye Başkanımız, bütün yetkililerimiz bu konuda çabalıyorlar. İnşallah daha iyi bir fiyat gelirse daha da hızlandıracağız.”
İmzasından cayanlar var
Kentsel dönüşümde anlaşma sağlanan hak sahiplerinin sayısın az olduğunu ifade eden Altun, “Duyumlarıma göre 38 kişi anlaşma yaparak imza atmış. 120 kişinin de dosyaları hazırdır, imzalamalarını bekliyoruz. Bin 400’e yakın kişiyle anlaşma yapılması gerekiyor ama anlaşma yapanların ve bunu imzalayanların sayısı çok az. Birkaç kişi de sonradan caymış, imzalarını geri çekmek istemiş ama kabul edilmemiş. Benim yanıma da 5 kişi geldi ama yapacağım bir şey olmadığını söyledim. Tabii ben her vatandaşın kararına saygı duyuyorum. Kendisi gidip imza atarsa onlara saygı duyuyorum ben işin ikna tarafına karışamam” diye belirtti.
‘Yıkımla ilgili bilgilendirilmedim’
Kentsel dönüşümde verilecek olan kira desteğinin yetersiz olduğuna değinen Altun, Kaynartepe’de yıkımı yapılan evlere ilişkin olarak da şöyle konuştu: “Kentsel dönüşüm başladı diyorlar ama yıkılan metruk binalardır. Yıkılan bina değil, en fazlası 2 kat olan metruk yapılar yıkılmış. Bağlar Dörtyol’a kepçe vurulmadıktan sonra ara sokakta birkaç metruk et yıkmak kentsel dönüşüm olmaz. Bağlar’da kentsel dönüşümün başladığı ve binaların yıkıldığı doğru değil. Yıkılan bir iki katlı evler sahipleri tarafından terk edilmiş metruk evlerdir. Kaynartepe’de 8 binanın yıkıldığı söyleniyor ama yıkılanlar bina değil metruk evler. 8 bina olsa 20 daireden 160 ev yapar ama yıkılan sadece 8 evdir. Ayrıca o günkü çalışmada da benim mahalle muhtarı olarak haberim yoktu. Bu konuda bana herhangi bir bilgi verilmemişti. Yıkım sabah başlamıştı ve saat 14:00’a doğru ben öğrendim. Başka bir muhtar arkadaş aradı, mahallede böyle bir durum var diye.”
Kaynartepe’de 995 TL kira desteği
Bağlar Kentsel Dönüşüm İrtibat Bürosu’nda görev yapan Harita Teknikeri ve Kentsel dönüşüm uzmanı Arzu Kahraman ise anlaşma sağlanan hak sahipleri ve projenin detaylarına ilişkin şunları söyledi: “Bölgede bin 365 hak sahibimiz var ve şuana kadar 103 kişiyle nakit anlaşma sağlandı. Vatandaşlarımıza 2 seçenek sunuyoruz: Ya paralarını alırlar ya da evlerinin karşılığında ev isterler. Yerinde dönüşüm projesini Diyarbakır’da ilk defa uyguluyoruz. Sur ve Fiskaya’da vatandaşlara hazır TOKİ’ler sunuluyor ama bizde böyle değil. Biz yerinde dönüşümü gerçekleştiriyoruz. Kaynartepe Mahallesi’nde yıktığımız yerlerde TOKİ yapıyoruz. Vatandaşlarımızın talepleri doğrultusunda devlet kendilerini kiraya gönderiyor. 995 TL kira yardımı yapılıyor. TOKİ’ler bittikten sonra devlet hak sahibi vatandaşları kuraya tabi tutuyor. Kurada şanslarına hangi bina hangi kat çıkarsa.”
Anahtar tesliminden sonra 180 ay vadeyle ödemeler yapılacak
Kaynartepe’deki hak sahiplerinin ev talebinden çok evlerinin paralarını alma yönünde talepte bulunduklarını ifade den Kahraman, sözlerine şöyle devam etti: Tabii hak sahibi vatandaşların çoğu parasını alıp çekilmek istiyor. Yapacağımız toplam konut sayısı 348’dir. Bir proje alanı içerisinde yapacağımız konutlar var bir de rezerv proje alanına yapacağımız konutlar var. Ticari, bağımsız birim sayımız da 45. Çünkü orada iş sahibi olan ticaretle uğraşan vatandaşlarımız da var. Yapacağımız konutlar 3+1 ve 4+1 şeklinde olacak. 3+1 evlerin fiyatları 330 bin TL ila 390 bin TL aralığında. 4+1 evlerin fiyatı ise 399 bin TL ila 448 bin TL arasında olacak. Devlet hak sahiplerine anahtar teslimi yaptıktan sonra ise geri ödemeleri başlayacak. Ödemeler 180 ay şeklinde olacak.”
‘Vatandaşlarımızın yüzde 50’den fazlası evinin parasını istiyor’
Kaynartepe’deki hak sahiplerinin kentsel dönüşümün biran önce olmasını istediklerini ifade eden Kahraman, şunları söyledi: “Çünkü oradaki atmosferi hiçbir şekilde tasvip etmiyorlar. Çocuklarımızı o ortamda yetiştirmek istemiyoruz, biran önce kentsel dönüşüm olsun ve rahat bir yaşam sürelim diyorlar. Vatandaş kentsel dönüşüme karşı değil. Hatta bazı vatandaşlarımız Bağlar’dan birden fazla ev talep ediyorlar. Yani fiyatla alakalı da bir sıkıntı yaşamıyoruz. Proje alanı ve rezerv alanı olmak üzere 2 projemiz sözkonusu. Vatandaşlarımızın yüzde 50’den fazlası Bağlar’dan ev istemiyor, evinin parasını istiyor. Biz paramızı alıp çekilmek istiyoruz diyorlar. Geri kalan kısım da Bağlar’dan ev almak istediklerini söylüyorlar. Yeni ev fiyatlarına fazla diyen vatandaşlarımız da var ben bunu karşılarım, peşin öderim diyen vatandaşlarımız da var.”
Arsa birim fiyatı 595 TL
Bağlar Kaynartepe’de evlerin ekseriyetinde arsa tapusu olduğunu belirten Kahraman, şöyle konuştu: “Kat mülkiyeti olan evlere nadir rastladık. Bağlar’daki arsalar bağ olarak geçiyor. Devlet bu kentsel dönüşümde hem arsaya hem de üzerindeki yapıya para veriyor. Bu da metrekare ve hisse oranlarına bağlı olarak değişiyor ve farklı birim fiyatları çıkıyor. Evin yaş oranı farklı çıkıyor. Binanın metrekaresinin birim fiyatını bin 800 TL’den değerlendiriyoruz. Arsanın birim fiyatına da 595 TL değer biçiyoruz. Arsa fiyatı 595 TL ile 1432 TL arasında değişiyor. Diyelim ki, hak sahibi vatandaşın evi cadde kenarında o zaman birim fiyatı da değişiyor. Kaynartepe’deki evlerin geneli yaşlı binalar. 50-60 yıllık evler var. Bakanlık yaştan dolayı onların yüzdelik kısımlarını da kırıyor. Tabii ki, yeni bir evle eski bir evim fiyatı aynı olmuyor. Normalde bin 800 TL olan birim fiyatı, binanın durumuna göre bin 350 TL’ye kadar düşebiliyor. Yine tapudaki hisse oranları farklı olduğu için de hak sahibi vatandaşlara sunulan fiyatlar değişiyor. İşyerleriyle ilgili de Bakanlık tarafından henüz elimize sözleşme ulaşmadı. Onlarla ilgili henüz bir işlem alamadık.”
‘84 tane dosyamız Çevre ve Şehircilik’te’
Kahraman, kentsel dönüşüm kapsamında yıkılan evlerle ilgili son duruma dair de şunları söyledi: “Bizimle anlaşma yapan 8 müstakil yapı yıkıldı. Bu evler metruk değildi, vatandaşlar orada oturuyorlardı. Onların nakit anlaşmalarını aldık ve ödeneklerini ödedikten hemen sonra yıkımlarını gerçekleştirdik. Şimdi de 84 tane dosyamız Çevre ve Şehircilik’te, onlar da tapu işlemlerinden geçti. Onların da ödeneklerini bu ayın sonuna kadar hepsinin ödeneklerini vereceğiz. Hemen akabinde yıkılacak 10 taneye yakın müstakil yapımız var ve bina yıkımlarını da gerçekleştireceğiz.” PİRYOL
