“Uğradık kırklara devran içinde
Sundular aşk meyin irfan içinde
Hakk cemalin gördük seyran içinde
Hayr ile yoruldu düşümüz bizim.” –Âşık SITKI BABA-
İkrar ve rıza esasına dayanan Hakikat Yol’u (Alevilik) toplumsal yaşamı kapsayan, kendine has/özgü bir inanç biçimidir. Kendine has/özgü inanca (öğretiye) sahip olan Yol’umuzun kendi içinde, kendine özgü olarak şekillenip yaşam bularak Cem olmak gibi bir değeri vardır.
Hakikat Yol’unun değeri olan Cem: Hakikat Yol’u öğretisi ve erkânlarıyla semavi dinlerden ayrıdır. Bu anlamıyla hiçbir dinin ve inancın mezhebi veya farklı yorumu değildir. Doğal olarak her din ve inanç (öğreti) kendi içinde belli kurallar koyar ve kurumlar yaratır. İkrar ve rıza esasına dayanan Hakikat Yolu (Alevi) öğretisi de kendi içinde dâr-didar ve sorgu-sual ile hak, hukuk ve adalet sağlamak ve toplumsalın eğitimini geliştirmek için kendi içinde bir model yaratmış, bu modelin adına da Cem demiştir.
Cem erkânı; Hakikat Yol’u (Alevi) inancının (öğretisinin) en temel erkânıdır. Cem’in kelime anlamı; toplanmak, birleşmek, bir ve bütün olmak ve de bir araya gelmek demektir. Aynı zamanda Cem; bilmek, öğrenmek, anlamak, görmek ve birlikte muhabbet ederek, pişip olgunlaşmak demektir. Cem’de hakikat meydanında herkes bir candır, kimseden üstün değildir; canların hepsi birbirine eşittir. Çünkü cem meydanı rızalık alınıp, rızalık verilen meydandır. Bu meydana rızalık meydanı da diyebiliriz.
Özü (işleyişi) itibariyle bu meydan görgü, sorgu ve muhakeme olma meydanıdır. Bu meydan da her Can özünü dâr’a çeker, dâr-didar olur. Var ise küskünler-dargınlar barışır, sorunlar çözülür, haksızlıklar giderilir. Yerine getirilmesi gereken hizmetler yerine getirilir. Devamında güzel olan her şeyin öğretildiği ve yanlışlıkların yapılmamasının öğrenildiği muhabbetler yapılır. Özüne uygun bir şekilde yürütülen Cem erkânımız “Bir olalım, iri olalım, diri olalım” düsturu ile bağlanıp mühürlenir.
Cem erkânımızda muhabbetle gıdalanıp beslenen her Can, hakikate yöneltir. Hakikate yönelen her Can, ikrar ve rıza hukuku esasında ve hakikatinde ısrar eder. Toplumu barışa, iyiye ve güzele taşımak için gayret gösterip çaba harcar. Hakikat aşkına ikrar ve rıza hukuku esasına sahip çıkarak Yol’u yürütüp sürdüren Canlara aşk olsun. Sevgiyle. Aşk ile.
