“Sorma ne hacet bizlere sofu
Ta evvel künyede ismimiz vardır
Dünya kurulmadan yüz bin yıl evvel
Şu yeşil kandilde cismimiz vardır.” DEVRANİ,
Hakikat Yol’u (Alevilik): ikrar ve rızalık esaslı bir Yol’dur. İkrar ve rızalıkta ısrar hakikatte ısrardır. Bu Yol’un pirleri ucunda ölümde olsa ikrardan dönülmez (“öl ikrar verme, öl ikrarında dönme”) ve rızasız lokma yenilmez ve de ikili davranarak, sağa, sola saparak bu Yol’da yürünmez demişler. Bu nedenledir ki; Bu Yol, Yol’a ikrar verenlerce ve rıza hukukuna bağlı kalanlarla yürünür. İkrar ve rıza hukuku esasına dayanan Hakikat Yol’u (Alevilik), senden, benden, ondan, bizden, sizden yani “cümlemizden uludur, varsın gönül kalsın, Yol kalmasın!”
“Verdik bir güzele candan biatı
Ezelden ebede giden Yol bizim
Hû dedik nuş ettik ab-ı hayatı
Hakikate doğru giden Yol bizim.” VEFAİ
Bütün yönleri ile kendine özgü (erkân’ı, felsefesi, kültürü ve geleneği) temel ilke, kavram ve kuralları var olan Hakikat Yol’u (Alevilik); talip-rehber (rayber)-pir-ana-mürşid ve musahiplik bağları, cem, sorgu-görgü, dar-didar, semah, saz (tembur), Hızır kültü, dört kapı – kırk makam, rıza şehri ve kâmil insan anlayışı gibi değerlere sahiptir. Bu inancın (öğretinin) temelinde; talip, rehber, pir, mürşid ve musahiplik ilişkisini belirleyen semavi dinlerden farklı kendine özgü erkânlar var. Bu anlamıyla da Alevilik, mevcut diğer tüm din ve inançlar (semavi dinlerden ayrı) gibi, ilke, kavram ve kuralları tamamen kendine özgüdür. Hiçbir dinin, inancın mezhebi veya farklı yorumu değildir. Ancak kendi değerleri içinde doğru anlaşılır bir inanç (öğreti), başlı başına “eline, diline, beline” sahip olma ilkesini düstur edinen bir Yol’dur. Bize bizi soranlara, Hakikat Yol’unun talipleriyiz deriz!
“Sorma be birader mezhebimizi
Biz mezhep bilmeyiz yolumuz vardır
Çağırma meclis-i riyaya bizi
Biz şerbet içmeyiz dolumuz vardır.” Kul Nesimi
Hakikat Yol’u (Alevilik): doğaya, bilime, sevgiye, adalete, emeğe değer verir ve eşitlikçi bir anlayışa sahiptir. Öğretisinde din, dil, ırk, cinsiyet, sen ve ben ayrımı yoktur. Farklılıkların ikrarlı birliğini esas alarak her türlü ırkçılığı ve ayrımcılığı reddeder. Cümle canı Hakk’ın varlık deryası olarak kabul ederek 73 âlemi aynı nazarda görür. Tekçiliği değil çoğulculuğu, katılımcılığı ve dayanışmayı savunur. Hiç bir kişiyi, aileyi, kabileyi, soyu, milleti, dini, mezhebi, tarikatı, hiç bir sınıf ve zümreyi ayrıcalıklı ve üstün görmez. Halkların barış içinde birlikte yaşamasını savunur. Merkezine insanı alır ve okunulacak kitap olarak insanı görür ve de “dili, dini, rengi ne olursa olsun iyiler iyidir” ve ‘iyilik iyidir’ der. Yol’umuz da kadın ve erkek eşittir. Her insan bir Can’dır, toplum içinde herkes eşit, aynı hak ve sorumluğa sahiptir.
Hakikat Yol’unda (Alevilikte): varoluş felsefesine, “varlığın birliği” anlayışına dayalı olarak Hakk’ın en görünür, en müstesna hali ile insanda misafir (mihman) olduğuna inanılır. Yani “İnsan Hakk’ta, Hakk insandadır.” İnsanın Hakk’ta, Hakk’ın ise insanda olma durumu Hallac-ı Mansur ile özdeşleşmiş olan “En-el Hakk” tanımlaması vahdeti vücut (varlığın birliği) felsefesidir. Hakk; vahdeti mevcuttur yani varlıkların birliğidir. Yedi iklim, dört köşede, on sekiz bin âlemde cümle canı ve bütün kâinatı kapsar. Hakk, cümle varlıkta vücut, insanda ise sıfat bulmuştur. Hakk’ın en güzel sıfatı insanın cemalindedir. Bizler, Hakk’ı insanın cemalinde görenlerdeniz. Kaygusuz Abdal, “Hakk’ı kendi vücudunda, dışarıda arama: çünkü bulamazsın” diyor. Kaygusuz Abdal’ın deyimi ile âlemde var olan her şey Hakk’ın bir parçasıdır ve Hakk’ın bir yansımasıdır. Sonuçta Hakk bütün varlıkların toplamıdır.
“Sırrı hakikati bilmek istersen
Aşkı muhabbet ehline sor
Hakk’ın cemalin arar isen
Çevir yüzün aynaya sor.” Yol Ereni Jean KUTLU
Hakikat Yol’u (Alevilik); varoluş felsefesine, “varlığın birliği” anlayışına dayalı, başta rızalık ve ikrarlık ilkesi olmak üzere, Cem, Hızır ve Devriye inancı ile herhangi bir dinin veya inancın alt kolu ve mezhebi değil, ancak kendi değerleri içinde doğru anlaşılır bir inanç (öğreti), başlı başına bir YOL’dur. Bu Yol kadim inanç (öğreti), kültür ve yaşam felsefesiyle ve tüm uygulamalarıyla hakkanidir. Öğretisiyle de kâmil-bilge yani olgun insan yetiştirme okuludur. “Eline, diline, beline, aşına, işine” sahip olmak yani edepli olmak ve kendini bilmek bu okulun en temel ilkesidir. Sevgiyle. Aşk ile.
DEVAM EDECEK…
Mehmet KABADAYI.
İletişim: Mehmet_k.34@hotmail.com
