Diyarbakır Kürt Yazarlar Derneği üyeliği nedeniyle ve bir işçi olduğu halde memur yasasına göre, KHK ile ihraç edilen yazar Roni War, ihracının üzerinden 5 yıl geçmesine rağmen yazın dünyasından herhangi bir sahiplenme görmemenin burukluğunu yaşıyor.
Binlerce KHK mağdurundan biri olduğunu belirten yazar Roni War, uğradığı haksızlığa, hukuksuzluğa inat aydınlık günlerin geleceğine olan inancını şu sözlerle dile getiriyor: “Biliyorum bu karanlık günleri geride bırakacağız ve hiç şüphe yok ki haklı olduğumuz için kazanan biz olacağız.”
Roni War, yazın dünyasının desteğini bekliyor
Yazar Roni War, Diyarbakır Kürt Yazarlar Derneği üyeliği nedeniyle bir sabah Resmi Gazete ilanı ile ihraç edildiğini öğreniyor. 23 yıllık kurulu düzeninin yasal bir derneğe üyeliği nedeniyle alt üst olmasının travmasını yaşayan yazar War, en zor zamanında Zeynep Oral dışında yazar çevresinden ve herhangi bir sendika ya da STK’dan da en küçük bir destek görmüyor.
Okur desteği ile yaşama yeniden tutulduğunu ifade eden War, haksız, hukuksuz yere işinden, ekmeğinden olmanın zorluğunun yanında yazar çevresinden bir sahiplenme görememenin de hayal kırıklığını yaşıyor.
“İnsanın ekmeğiyle, hayatıyla oynamak bu kadar kolay olmamalı” diyen yazar War, “Bir yazar olarak başta yazarlardan dayanışma, yazar kurumları olan Kürt Pen, Türk Pen ve Uluslararası PEN Kulübü başkanı seçilen Burhan Sönmez’den Kürtçe yazarlığımdan dolayı yaşadığım bu mağduriyetimle ilgili destek bekliyorum” diye yazın dünyasına sahiplenme çağrısı yapıyor.
‘Kürtçe yazıyorum’
Öncelikle sizi kısaca tanıyabilir miyiz, Ronî War kimdir?
Mardin’in Derik ilçesinin bir köyünde doğdum. Kürtçe yazıyorum. Yayınlanmış sekiz roman, dört öykü kitabım var. Ayrıca derleyip hazırladığım sekiz eserim, Türkçeden Kürtçeye çevirdiğim iki de eser var. Bir dönem Diyarbakır Kürt Yazarlar Derneğinin yönetiminde yer aldım. Azadiya Welat gazetesinde uzun süre köşe yazarlığı yaptım. Bir dönem çalıştığım kurumda sendika işyeri temsilciliği yaptım. İki kez Diyarbakır cezaevinde yattım. Ava Yayınlarının kurucularındanım. Kürtçe ve Türkçe yayın yapan birçok gazete, dergi ve internet sitelerinde yazılarım ve çevirilerim yayınlandı.
İhraç gerekçesi: Diyarbakır Kürt Yazarlar Derneği üyeliği
Ne zaman ihraç edildiniz, ihracınızın nedenine dair size nasıl bir açıklama yapıldı?
22 Kasım 2016 da 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ihraç edildim. İhracımı resmi gazeteden öğrendim. Yirmi beş ay sonra da gerekçesinin kanunlara göre yasal olan Diyarbakır Kürt Yazarlar Derneği üyeliğim olduğunu öğrendim.
‘İnsanın ekmeğiyle, insanın hayatıyla oynamak bu kadar kolay olmamalı’
İhraç edildiğinizde ilk neler hissettiniz?
İnsan ne diyeceğini bilemiyor tabii birçok şey düşündüm. Hoş bir durum değil. İnsanın ekmeğiyle, insanın hayatıyla oynamak bu kadar kolay olmamalı. Yirmi üç yıllık hizmetiniz var, bir ceza olacaksa iş sözleşmelerine dayanmalı, disiplin kurulu var, iş hukuku var, varsa bir suç veya ceza bunlara dayanmalıydı. Hele işten çıkarmak gibi ağır sonuçları olan bir karar öyle kolay bir şey olmamalı.
‘Zeynep Oral dışında kimseden bir destek görmedim’
İhraç edilen bir yazar olarak yazın dünyasından bir dayanışma gördünüz mü?
Yazın dünyasından değil de okurlarımdan iyi bir destek gördüm. Türk Pen’den Zeynep Oral Cumhuriyet gazetesindeki köşesinde ihracım ile ilgi yazdı bu vesileyle kendisine teşekkür ediyorum. Başka da herhangi bir kurumdan, dernek veya sendikadan bir dayanışma görmedim.
‘Bir sabah 23 yıllık düzeninizin bozulduğunu görüyorsunuz’
İhraç edilmenizden sonra yaşamınızda neler değişti?
Yıllarca çalıştığınız bir işiniz, kurulu bir düzeniniz var, bir sabah yirmi üç yıl çalıştığınız işinize son verildiğini ve kurulu düzeninizin bozulduğunu görüyorsunuz. Öte yandan hayat devam ediyor. Geçindirmeniz gereken bir aileniz, okuyan çocuklarınız ve onlara karşı sorumluluklarınız var. Onun için hemen yeni bir iş ve yeni bir düzen kurmanın çabası içine girdik.
‘Gitmeniz gereken, gitmek istediğiniz bir yolunuz var da bir türlü gidemiyorsunuz gibi oluyor’
Yazın dünyanız ihraçtan nasıl etkilendi?
Olumsuz etkilendi tabii. Yeni işi ve düzeni kurmaya çalışırken belli bir süre eskisi gibi okuyup yazamadım. Çok sonra yeni şeyler yazmak için yeniden hazırlandım. Bu geçen süreyi biraz da dinlenmek, kendini dinlemek ve dışardan bakmak için bir fırsata çevirdim. Yazmadan olmuyor. Gitmeniz gereken, gitmek istediğiniz bir yolunuz var da bir türlü gidemiyorsunuz gibi oluyor. Okurunuza karşı, dilinize, kültürünüze ve edebiyatınıza karşı sorumluluklarınız var. Bunca tecrübeden ve birikimden sonra sorumsuzca davranamazsınız. İşler biraz rayına girince tekrar yazmaya başladım. Bu sürede yazdığım öykülerim ve romanlarım var onları gelecek günler için yayına hazırlıyorum.
‘Okur desteği ile ayaktayım’
İhraçtan sonra ekonomik olarak ne tür zorluklar yaşadınız?
Benim gibi hiçbir yan geliri olmayan biri için kolay olmadı. Bir arkadaşın yardımıyla bir kırtasiye açtık. Bende daha önce katıldığım kitap fuarlarının sayısını artırarak yazdıklarımla geçinmeyi denedim. Basında pek yer almıyor olabilir ama geniş bir okur kitlem var ve fuarlarda beni yalnız bırakmıyorlar. Fuarlarda hatırı sayılır derecede kitap imzalıyordum. Bu da ekonomik olarak toparlanmamızı sağladı. Bunu okurumun desteği ile başardım. Daha sonra Pandemi ikinci ihraç gibi oldu, fuarlara katılamıyoruz ve uzun süre ikinci gelir kapısı olan kırtasiyecilik de okulların kapalı olmasından kaynaklı iş yapamadı. Bu süreçten de herkes gibi bizde nasibimizi aldık.
‘Savcılık ve emniyet hakkımda suç sayılabilecek bir şeye rastlamadılar’
İhraca ilişkin hukuki mücadele başlattınız mı, şuan hangi aşamada?
Evet başlattık. Yirmi beş ay sonra OHAL komisyonu bana cevap verdi. Yasal olarak kurulmuş Kürt Yazarlar Derneği üyeliğimi gerekçe gösterip başvurumu red etmişti. Bana tebliğ edildikten sonra dava açtık. İhracımın üzerinden beş yıl geçtikten sonra Ankara 22. İdare Mahkemesi 22/10/ 2021 de red kararını verdi. Bu süreçte iş yerim Mardin’de olduğundan mahkeme Mardin Belediyesi’nden, Mardin Valiliği’nden, Mardin Emniyet Müdürlüğü ve Mardin Savcılığı’ndan benim ile ilgi bilgi, belge, tanık ne varsa istedi. Dernek Diyarbakır’da olduğundan aynısını Diyarbakır’daki resmi kurumlardan da istedi. Mardin ve Diyarbakır savcılıkları ve emniyetleri hakkımda suç sayılacak herhangi bir şeye rastlamadıklarını mahkemeye cevaben gönderdi. Buna rağmen Ankara 22. İdare Mahkemesi KHK ile kapatılan Kürt Yazarlar Derneğine üyeliğimi ve Azadiya Welat gazetesindeki köşe yazarlığımı, Tîroj dergisinde yazılarımın yayınlanmış olmasını gerekçe gösterip birde 1995 yılında beraat ettiğim ve tazminat davası açıp kazandığım dava ile ilişkilendirip işçi olduğum halde memur yasasıyla hukuksuz ihracımın uzaması yönünde karar verdi.
‘Farklı olmak, farklı düşünmek suç değil’
Uğradığınız hukuksuzluğa karşı son olarak neler söylemek istersiniz?
Yasal bir derneğe üye olmak suç değil. Yasal bir gazetede yazı yazmak suç değil. Farklı olmak, farklı düşünmek suç değil. Çeyrek asrı geçen beraatımın ve karşı dava açıp mağduriyetimin delili olan tazminat almamı göz önünde bulundurmayan, bir işçiyi işçi yasasına göre değil de memur yasasına göre ihraç eden hukuki bir sürecin bana ve toplumumuza maliyeti fazladır elbette. Ben de binlerce arkadaşlarımızdan biriyim. Biliyorum bu karanlık günleri geride bırakacağız ve hiç şüphe yok ki haklı olduğumuz için kazanan biz olacağız.
Bir yazar olarak başta yazarlardan dayanışma, yazar kurumları olan Kürt Pen, Türk Pen ve Uluslararası PEN Kulübü başkanı seçilen Burhan Sönmez’den Kürtçe yazarlığımdan dolayı yaşadığım bu mağduriyetimle ilgili destek bekliyorum.
Roni War kimdir?
Ronî War; 1969 yılıda Mardin’in Derik ilçesinde doğdu. İki kez Diyarbakır cezaevinde yattı. Mardin’de yaşıyor. İşçi sendikalarında yöneticilik yaptı. Azadiya Welat, Nûdem, Kevan, Nûbihar, Kulîlka Ciwan, War, Dergûş, Tîroj, Kovara W, Ajda, Notos, Hayal, Oggito, Diyarname, Avaedebiyat, Zamansız, Avanivisgeh gibi dergi, gazete ve sitelerde; çevirileri, öyküleri ve yazıları yayınlandı. Bir dönem Diyarbakır Kürt Yazarlar Derneğinin yönetiminde yer aldı, Azadiya Welat gazetesi kültür sayfasında köşe yazarlığı yaptı. Kürtçe ve Türkçe birçok öykü antolojisinde öyküleri yer aldı. avaedebiyat.com ve avanivisgeh.wordpress.com da yazıyor.
Yayınlanan kitapları: Jiyan Jê Difûriya, Gurzek Çîrok, Bê Lome Be, Kuçeçîrok, Feqiyê Teyran, Mem û Zîn, Siyabend û Xecê, Tehar û Ziharê, Dewrêş û Edûlê, Şahê Dengbêjan Evdalê Zeynikê, Hespê Qemer, Şahmaran, Behlulê Dîwane, Deftera Wenda, Mele Nisredîn, Hemû Çîrok in, Kevnedostê Min Gumgumok, Terşê Şevê (Çîrok û Helbestên Osman Sebrî), Serencam (Çîrok û helbestên Qedrî Can), Keskesor (Çîrokên Nûredîn Zaza), Tola Karwên (Çîrok û helbestên Mîr Celadet Alî Bedir-Xan) Çarînên Xeyam (Wergera Dr. Kamiran Alî Bedir-Xan)
Türkçe yayınlanmış kitapları:
Kuyudaki Taş (öykü- Kürtçeden çeviren: Çetin Duran)
Kuşların Talebesi Feqiyê Teyran (Roman-Kürtçeden çeviren: İpek Taşlı)
Mem ile Zîn (Roman- Kürtçeden çeviren: İpek Taşlı)
Dewrêş ile Edûlê (Roman-Kürtçeden Çeviren: Mazlum Tunç)
Şahmaran (Roman- Kürtçeden çeviren: Özlem T. Şener)
Tahir ile Zühre (Roman-Kürtçeden çeviren: İpek Taşlı) PİRYOL
